Để phân biệt trầm hương tự nhiên và nhân tạo đòi hỏi bạn phải là người trong nghề hoặc có kinh nghiệm tìm hiểu về trầm thực tiễn, bởi trầm hương biến hoá vô vàn, ngay bản thân người tìm trầm cũng ngỡ ngàng về sự đa dạng và độc đáo của trầm. Tuy nhiên, để bạn đọc có thể phần nào hiểu được sự khác biệt giữa trầm tự nhiên và trầm nhân tạo (trầm vườn), bài viết này Trầm Hương An Nhiên sẽ tóm tắt ngắn gọn vài ý cơ bản đặc biệt quan trọng.
Khác nhau về cơ chế sinh/tạo trầm
Trước hết, để phân biệt trầm hương tự nhiên và nhân tạo bạn cần nắm được cơ chế sinh trầm, tạo trầm. Mặc dù về bản chất trầm là phần tinh dầu hình thành, tích tụ bên trong cây Dó Bầu, một loại cây xuất hiện nhiều trong các khu rừng già ở nước ta và các quốc gia Đông Nam Á nói chung. Tuy nhiên, trầm hương tự nhiên và nhân tạo có sự khác nhau ở cách sinh/tạo trầm.
Trầm hương tự nhiên
Khi cây Dó Bầu bị thương (do tác động của tự nhiên mưa, nắng, gió, bão), vết thương đọng nước qua một mùa mưa, cây Dó Bầu sẽ tiết ra một chất nhựa xung quanh như một cơ chế bảo vệ và tự làm lành vết thương. Khi chất nhựa này trở nên đậm đặc, côn trùng (kiến) sẽ bò vào ăn những chất nhựa này, kiến mang theo các phân tử của một loài nấm cấy vào trong lớp nhựa. Khi nấm kết hợp với các loại hợp chất trong nhựa, sau một thời gian rất dài sẽ sinh ra trầm, trầm cứ thế tích tụ và lớn dần trong cây Dó Bầu qua hàng chục, hàng trăm năm.
Vì cơ chế hoàn toàn tự nhiên nên hình thù trầm hương rất đa dạng
Trầm hương nhân tạo (trầm vườn)
Cây Dó Bầu được ươm trồng như các loài cây khác, tuy nhiên phải mất 10 năm thì cây trầm mới đạt để có thể sinh trầm. Để sinh trầm, người ta áp các biện pháp như cắm đinh hoặc khoan, đục, khoét sau đó bơm hoá chất tạo trầm hay ngày nay phổ biến là phương pháp cấy men vi sinh.
Trầm nhân tạo do con người tác động vào quá trình sinh trầm
Hiểu một cách đơn giản thì trầm hương tự nhiên được hình thành từ tự nhiên, không chịu sự tác động của con người, ngược lại trầm hương vườn hay trầm nhân tạo do con người cố tình tạo ra vết thương để sinh trầm. Mặc dù cả 2 loại đều là trầm hương thật, tuy nhiên giá trị hoàn toàn khác nhau.
Khi trầm nhân tạo sau 10 năm có thể tạo trầm thì phải mất ít nhất 50 năm một cây Dó Bầu tự nhiên mới cho ra thứ trầm giá trị. Quá trình hình thành chậm nhưng tiêu thụ nhanh khiến trầm hương trở nên khan hiếm. Chính mức độ quý hiếm khiến giá thành của trầm hương tự nhiên rất cao.
Phân biệt trầm hương tự nhiên và nhân tạo bằng cách quan sát
Khác nhau về cách sinh trầm, tuy nhiên trên thực tế để phân biệt trầm hương tự nhiên và nhân tạo không dễ. Nó đòi hỏi bạn phải là người trong nghề hoặc có kinh nghiệm thực tiễn về trầm.
Dưới đây là một vài cách phân biệt cơ bản nhất giữa trầm hương nhân tạo và trầm tự nhiên. Tuy nhiên bạn cần lưu ý, sự phân biệt này không hoàn toàn đúng trong mọi trường hợp, bởi đối với trầm luôn có tính tương đối, trầm hương biến hoá vô vàn, ngay bản thân người tìm trầm, càng tìm hiểu lại càng ngỡ ngàng về sự đa dạng và độc đáo của trầm.
Quan sát bên ngoài thấy lớp keo bóng
Mặc dù không phải trầm vườn nào cũng có lớp keo bóng và không phải cứ là trầm hương tự nhiên sẽ không có keo dán. Tuy nhiên phần lớn, các khối trầm vườn giá thành thấp hiện nay ở dạng trầm sánh ghép, bởi dù chủ động tạo trầm thì không phải cây Dó Bầu nào cũng cho ra trầm. Do đó để dễ dàng chế tác thành các sản phẩm như vòng trầm, người ta sẽ ghép nhiều miếng trầm lại với bằng keo bóng PU để tạo thành khối. Khi quan sát khối trầm nhân tạo hoặc hạt trầm thành phẩm bạn sẽ thấy lớp keo bóng bên ngoài.
Trầm nhân tạo có lớp bóng keo
Trầm hương tự nhiên hình thành thời gian dài, may mắn sẽ tìm được khối trầm nguyên bản, còn không sẽ ở dạng trầm miếng. Người ta dùng trầm khối, loại bỏ phần không phải trầm, sau đó sử dụng phần chứa trầm tiện thành hạt. Do đó gần như trầm tự nhiên sẽ không có keo bóng (một số trường hợp do người thợ bị áp lực khi gia công, trầm hương tự nhiên sở hữu vẻ ngoài mộc mạc với các vân trầm, nó chỉ trở nên bóng đẹp sau thời gian dài sử dụng.
Trầm tự nhiên vẻ ngoài mộc mạc
Quan sát vân, sớ trầm
Quan sát hạt trầm còn giữ rõ vân trầm, đối với trầm tóc thường có cảm giác xù khi qua vài lần đeo. Màu sắc trầm tự nhiên thường là sự pha trộn giữa màu trắng, đen và nâu vàng, chúng không có màu đồng nhất.
Mùi hương
Khi ngửi trầm tự nhiên chúng thường có mùi thơm nhẹ, thơm sống, không quá mạnh hay quá nồng. Đặc biệt, trong quá trình đeo có thể cảm nhận hương thơm tốt và mạnh hơn lúc đâu. Đối với trầm nhân tạo mùi hương sẽ có sự khác biệt khá rõ rệt, vì thời gian hình thành ngắn, tinh dầu ít nên hương không sâu. Tuy nhiên để nhận diện bằng mùi hương chính xác đòi hỏi bạn phải có kinh nghiệm.
Giá thành
Khi người ta phát hiện ra trầm, tuỳ theo thời gian tụ trầm, lượng tinh dầu, màu sắc, mùi hương sẽ khác nhau, giá thành cũng khác nhau nhưng nhìn chung, giá trầm hương tự nhiên không hề rẻ. Trầm vườn giá thành thấp hơn, tuỳ theo nguồn gốc, chủng loại, lượng dầu cũng như tầng hương mà chênh lệch giá nhỏ đến lớn từ 10-30 lần, thậm chí có những khối trầm tự nhiên có giá lên đến hàng tỷ đồng.
Với sự đa dạng của trầm hương, các sản phẩm từ trầm hương hiện nay, để phân biệt trầm hương tự nhiên và nhân tạo không dễ, thậm chí bạn có thể mua phải trầm hương giả, làm từ gỗ có vân giống trầm sau đó tẩm hương hoá chất, có nguy cơ gây hại với sức khỏe. Do đó khi mua trầm khách hàng nên tìm hiểu kỹ nơi bán, tránh “tiền mất tật mang”. Để được hỗ trợ tư vấn đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi qua Hotline/Zalo: 07.0855.0855
Bài viết liên quan
- Những điều kiêng kỵ khi đeo vòng trầm hương
- Trầm hương sánh chìm là gì? Cách nhận diện trầm sánh chìm
- Có nên đốt trầm hương trong phòng ngủ
- Xông trầm có tác dụng gì? Khi nào xông trầm là tốt nhất?
- Vòng trầm hương 108 hạt hợp mệnh gì?
- Cách thử trầm hương thật giả chuẩn bài
- Trầm tốc là gì? So sánh trầm tốc, trầm banh, trầm tốc bông
